Subscribe:

Labels

Tuesday, July 2, 2013

ЗЛАТЕН ЗАНАЕТ


Како прокоба се ниже ден по денот, како кошмар се гнезди во душата темна, мачна неизвесност од времињата што идат. Нешто бавно, бавно стега во душата и дави.
-Еј, тешки ли времиња дојдоа , пусти биле! Опусте чаршијата, раскапаа ќепенците,
во некогаш веселите, ѕунливи занаетчиски работилници се завлече чума: со прашина просипан лежи алатот по тезгињата, со прашина просипано едно мртво, златно време – рѓоса златниот занает...Еј Темо, Темо, еј пусто турско.
Како дождалец седи Темо со скрстени нозе и со скрстени раце на голиот чардак, седи и премислува: сноп од сонце што дрско се вовира низ скршеното прозорско стакло на чардакот, силно се извива врз нечистиот под и штици, и разводнувајќи се оттаму во бледи одблесоци, благо го облева неговото мрачно и неизбричено лице, по кое се браздат страдалнички брчки. Но безчувствен е Темо за сонцето, неприемлив за видот. Какво проклетство му донесе овој тутун!
Тој, Темо Крапчето, некогаш добар столар, виден занаетчија, едно време дури и устабашија на столарскиот еснаф, окапа, сиромашкиот, спласна сосема, го затвори дуќанот и дотера ете до обичен, ситен садач на тутун, кому секој час му буричкаат по градите и му ги пребројуваат глужливите ребра!
Онака малечок, дебеликав, малку веќе побелен во косите, но сеуште пргав, темпераментен, обигран со досетки и умешен во односите со своите муштерии и други еснафлии од Безистен – чаршијата, Темо...беше човек од стара кова, притеснет од неволји, но во себеси длабоко карактерен и морален...
Засади Темо со тутун едно свое малечко угарено нивче, та ќе стане така сам во рано јулско утро, јавајќи на магаре како бег и ќе дојде на нива, ќе застане на крајчето од песочниот пат и се опива: под тенкиот пласт магла чурат длапките од леи засадени со тутун, чури сета земја во богат плод.Се дигаат и се полнат неговите гради со нешто толку благо и мило го чувствува толку блиско ова што трепери под него како плод на неговата мака и чесна работа...Има ли тука место за некој друг?
А ете, дошле луѓе во зелено па го прашаат:
-          Како тутунот?
-          Сполај му на господа, шуќур – вели Темо. Но не може да се помири како тоа овие луѓе одат и газат по таа негова бавча, како ги бројат страковите како ребрата негови. ..
-          Зошто , џанам, штрапкате тука, зошто газите?
Темо не сфаќа, Темо не може да мисли како нив. За Тема тутунот е марифет, Темо го обработил како бавча. И зошто сега така да му го газат.
И со денови така ги гледа, ги гледа како го бројат, го пресметуваат и мерат, па му е тешко, не може да разбере. Нема ли тој чесно да го предаде? Не е ли тој чесен еснаф, не го знае ли тј ред и тоа право, туку, вака...
И мачно му е, мачно. Си го жали старото турско, го жали златоното време на еснафот, си ги брои ѓерданот деновите, и се му е пред очи поцрно и поцрно.
Еј Темо, Темо, ...ти рѓоса златниот занает.


Кочо Рацин 

No comments:

Post a Comment