Skip to main content

АНТИЧКАТА ШКОЛА ПЕЛА

Пишува: Ванѓелко Лозаноски
“Аристотеловите дела, методи и просветителска дејност во Пела ја организираше македонската научна мисла, која го огреа светот.“
Македонската, античката школа Пела, научниците ја премолчуваат, но сепак низ историските извори ни даваат драгоцени податоци за нејзиното успешно работење, од основање, наставата, наставната програма, наставниот кадар, предметите, без поконкретни објаснувањеа. Посебно внимание на античките македонски училиштата и школите им посветува Ангелина Маркус, со посебен осврт на Александриската медицинска школа, која се надоврзува на античката школа Пела, со учебници и наставен кадар од Македонија. Ако не постоеше Македонската античка школа Пела, не можеше да се основа ни Александриската медицинска школа, за која пишува научникот посветен на антиката Ангелина. Таа во втората книга "Македонски древни вредности", зборува за постоењето и работењето на три школи и тоа: МУЗЕУМ, ГИМНАЗИУМ - средно образование и ЛИЦИУМ - виша воена Школа ( која работи во зградите на кралскиот дворец). Таа не запира во нејзиното проникнување на школите од античка Македонија.

 Додека наставата во МИЗЕА и СТАГИРА ја гледа во први УНИВЕРЗИТЕТИ (во времето на Филип и Александар Македонски). Но во нејзините научни погледи не е заборавена престолнината Пела, која за време на Архелај, Филип и и Александар Македонски беше значајно просветно-културно светилиште за светот. Од Пела започнаа да бликаат изворите за низа науки. Ангелина Маркус, затоа ќе потенцира:“ За делото на Аристотел. Тој од царскиот двор успеал да ја моделира севкупната научна мисла...“ Тоа јасно потврдува дека научната мисла почнува од царскиот двор, кој бил лоциран во престолнината Пела поточно од школата Пела, кога работи Аристотел со својата екипа од 40 наставници-соработници. Познато е во светската научна мисла дека Аристотел е учител на Александар. Аристотеловите дела, методи и просветителска дејност во Пела ја организираше македонската научна мисла, која го огреа светот.
 Ние позитивно го восприемаме нејзиното проникнување во античките школи, но сепак дојдовме до нови заклучоци - погледи за училишниот систем во античка Македонија. Потконкретно за мрежата на училишта во Македонија од Пела, таа се ширела во Стибера, Лихнидус, Стоби, Хераклеа, низ сите македонски поголеми градови и населби, особено каде Филип и Александар имале свои кралски дворци. (во секој град си имале свои згради ).Охрабрени од вистината кон нејзините погледи би се надоврзале: дека школата Пела е основа за сите средни и високи школи во Македонија и во оние географски простори до каде се простираше Македонската Голема Држава.

 Школата Пела е корен и за Медицинската школа во Александрија. А од кадарот на школата Пела се основа и библиотека во Александрија подигната од наследнициите на Александар, Птоломеј И, Птоломеј II, кои дел од животот и дел од своето кралско богатство го посветиле на Библиотеката, била вистинска школа за јазичари, поети, граматичари, географи, лингвисти итн. Во ова библиотека-школа се развивале науките од граматиката, литературата, а во тек биле сите природни и општествени науки. Кралицата над Кралевите Клеопатра и посветила големо внимание на Медицинската шккола во Александрија. Таа како кралица над кралевите, со сета своја љубов и знаење се посветила на козметиката. И знаела и умеела како да ја одржува својата убавина.
 Школата Пела има свои корени во настава на Солунската, Брегалничката, Преспанската школа и сите седновековни манастирски школи.
За наставниот македонски јазик во Македонската школа Пела, добиваме податоци од македонските граматичари, а тоа го поткрепуваат и светските граматичари кои се инспирирани од македонското книжевно наследство од македонските училишта и школи.Тие се конкретни и јасни дека Македонскиот антички јазик се разликувал од грчкиот јазик.

Comments

Popular posts from this blog

МАКЕДОНСКИОТ ГЕНИЈ СО ГЛОБАЛЕН ПЕЧАТ ВО ФИЛМОТ

Филмот не е само приказна која ја гледаме тоа е огледало во кое човештвото се гледа и преиспитува.Филмот е молк што зборува светлина што боли а вистина што не се заборава. Еден добар филм не ти нуди одговор туку ти поставува прашање што не престанува да те следи.И за крај филмот е уметност да ја кажеш најтешката вистина и да ја претвориш во убавина - Симе Младеновски. MT – долго време сте во медиумскиот свет и постигнувате големи успеси, ве нарекуваат гениј, но како беше почетокот, како дојде до тоа да навлезете во филмската уметност? Симе - Македонскиот гениј со глобален печат во филмот.Се се ќ авам на деновите кога со трепет ги чекав неделните филмови на телевизија, a потоа и сам почнав да експериментирам со камера и монтажа. Се почна како хоби но потоа сфатив дека тоа ќе биде мојот животен пат  и идна моја професија.И така беше тоа е како некоја зависност која се повеќе те тера да креираш голем наплив на идеи имаш секогаш низ глава и секогаш си велиш оваа е најдобра, но не баш...

ПРОДУЦЕНТОТ СИМЕ МЛАДЕНОВСКИ - КРЕАТИВНОСТ И ВИЗИЈА

MT -  Еве следува разговор со истакнатиот продуцент, режисер, Тв водител, Симе Младеновски.   МТ - Секогаш сте активни на сите полиња, верувам имате веќе и и некои нови планови, кажете ни нешто за тоа. Симе -   Во тек е работа на нови документарни филмови за специјални природни и културни локации во Македонија, со амбиција за учество на престижни меѓународни фестивали и номинации за Оскар Се разгледуваат копродукции и соработки за играни филмови во Србија, Аргентина и САД, како и нови сезони на „Лица и дела“ и проширување на манифестацијата „Сплоти се Македонијо“. Симе Младеновски е визионерски продуцент и режисер чија кариера ги опфаќа и телевизиските интервјуа, и документарните епоси, и меѓународните соработки. Неговиот непрекинат труд, признанија и амбиции го поставуваат меѓу најзначајните медиумски творци во современа Македонија.

МАНАСТИРСКАТА ЦРКВА „СВ. АТАНАС“ И НЕЈЗИНОТО ЗНАЧЕЊЕ ЗА ЉУБОЈНО

ДЕЛ ОД ВИСТИНАТА ЗА ДОЛНА ПРЕСПА Покрај земјениот пат кој води од селото Љубојно кон црквата „Св. Петар и Павле“, на една височинка, се наоѓа црквата посветена на „Св. Атанасиј Велики“. Објектот претставува мала еднокорабна градба со тристрана апсида на исток и влез на западнат страна. Во поново време црквата е малтерисана. Сите преправки, според натписот врежан во малтерот над влезот од надворешната страна се направени во 1968 год.  Внатрешноста на црквата со олтарната преграда е поделена на наос и олтарен простор. Иконостасот со трите престолни икони се издига скоро до таванот. Иконите според натписите кои се наоѓаат на нив потекнуваат од 1929 година. Најважната содржина, со која го задржува вниманието црквата „Свети Атанас“, се остатоците на ѕидното сликарство врз источниот ѕид од олтарниот простор. Според стилските карактеристики како и според сочуваниот натпис ова сликарство потекнува од првите децении на 17 век.