Skip to main content

АНТИЧКАТА ШКОЛА ПЕЛА

Пишува: Ванѓелко Лозаноски
“Аристотеловите дела, методи и просветителска дејност во Пела ја организираше македонската научна мисла, која го огреа светот.“
Македонската, античката школа Пела, научниците ја премолчуваат, но сепак низ историските извори ни даваат драгоцени податоци за нејзиното успешно работење, од основање, наставата, наставната програма, наставниот кадар, предметите, без поконкретни објаснувањеа. Посебно внимание на античките македонски училиштата и школите им посветува Ангелина Маркус, со посебен осврт на Александриската медицинска школа, која се надоврзува на античката школа Пела, со учебници и наставен кадар од Македонија. Ако не постоеше Македонската античка школа Пела, не можеше да се основа ни Александриската медицинска школа, за која пишува научникот посветен на антиката Ангелина. Таа во втората книга "Македонски древни вредности", зборува за постоењето и работењето на три школи и тоа: МУЗЕУМ, ГИМНАЗИУМ - средно образование и ЛИЦИУМ - виша воена Школа ( која работи во зградите на кралскиот дворец). Таа не запира во нејзиното проникнување на школите од античка Македонија.

 Додека наставата во МИЗЕА и СТАГИРА ја гледа во први УНИВЕРЗИТЕТИ (во времето на Филип и Александар Македонски). Но во нејзините научни погледи не е заборавена престолнината Пела, која за време на Архелај, Филип и и Александар Македонски беше значајно просветно-културно светилиште за светот. Од Пела започнаа да бликаат изворите за низа науки. Ангелина Маркус, затоа ќе потенцира:“ За делото на Аристотел. Тој од царскиот двор успеал да ја моделира севкупната научна мисла...“ Тоа јасно потврдува дека научната мисла почнува од царскиот двор, кој бил лоциран во престолнината Пела поточно од школата Пела, кога работи Аристотел со својата екипа од 40 наставници-соработници. Познато е во светската научна мисла дека Аристотел е учител на Александар. Аристотеловите дела, методи и просветителска дејност во Пела ја организираше македонската научна мисла, која го огреа светот.
 Ние позитивно го восприемаме нејзиното проникнување во античките школи, но сепак дојдовме до нови заклучоци - погледи за училишниот систем во античка Македонија. Потконкретно за мрежата на училишта во Македонија од Пела, таа се ширела во Стибера, Лихнидус, Стоби, Хераклеа, низ сите македонски поголеми градови и населби, особено каде Филип и Александар имале свои кралски дворци. (во секој град си имале свои згради ).Охрабрени од вистината кон нејзините погледи би се надоврзале: дека школата Пела е основа за сите средни и високи школи во Македонија и во оние географски простори до каде се простираше Македонската Голема Држава.

 Школата Пела е корен и за Медицинската школа во Александрија. А од кадарот на школата Пела се основа и библиотека во Александрија подигната од наследнициите на Александар, Птоломеј И, Птоломеј II, кои дел од животот и дел од своето кралско богатство го посветиле на Библиотеката, била вистинска школа за јазичари, поети, граматичари, географи, лингвисти итн. Во ова библиотека-школа се развивале науките од граматиката, литературата, а во тек биле сите природни и општествени науки. Кралицата над Кралевите Клеопатра и посветила големо внимание на Медицинската шккола во Александрија. Таа како кралица над кралевите, со сета своја љубов и знаење се посветила на козметиката. И знаела и умеела како да ја одржува својата убавина.
 Школата Пела има свои корени во настава на Солунската, Брегалничката, Преспанската школа и сите седновековни манастирски школи.
За наставниот македонски јазик во Македонската школа Пела, добиваме податоци од македонските граматичари, а тоа го поткрепуваат и светските граматичари кои се инспирирани од македонското книжевно наследство од македонските училишта и школи.Тие се конкретни и јасни дека Македонскиот антички јазик се разликувал од грчкиот јазик.

Comments

Popular posts from this blog

МАНАСТИРСКАТА ЦРКВА „СВ. АТАНАС“ И НЕЈЗИНОТО ЗНАЧЕЊЕ ЗА ЉУБОЈНО

ДЕЛ ОД ВИСТИНАТА ЗА ДОЛНА ПРЕСПА Покрај земјениот пат кој води од селото Љубојно кон црквата „Св. Петар и Павле“, на една височинка, се наоѓа црквата посветена на „Св. Атанасиј Велики“. Објектот претставува мала еднокорабна градба со тристрана апсида на исток и влез на западнат страна. Во поново време црквата е малтерисана. Сите преправки, според натписот врежан во малтерот над влезот од надворешната страна се направени во 1968 год.  Внатрешноста на црквата со олтарната преграда е поделена на наос и олтарен простор. Иконостасот со трите престолни икони се издига скоро до таванот. Иконите според натписите кои се наоѓаат на нив потекнуваат од 1929 година. Најважната содржина, со која го задржува вниманието црквата „Свети Атанас“, се остатоците на ѕидното сликарство врз источниот ѕид од олтарниот простор. Според стилските карактеристики како и според сочуваниот натпис ова сликарство потекнува од првите децении на 17 век.

КОЈ Е СЛАВЕ НИКОЛОВСКИ – КАТИН?

Пишува: ДУШАН РИСТЕВСКИ-МАКЕДОН Славе Николовски – Катин, ѝ е познат на македонската и на меѓу¬народната културна и научна јавност со многубројните публицистички и научни трудови посветени, главно, на животот на Македонците во светот, но и на низа други аспекти поврзани со дијаспората, како и со литературата, културата, религијата, науката… Тој е роден на 19 август 1941 година во Преспа. Осумгодишно училиште завршил во Љубојно, а средно техничко училиште, Геодетски отсек и Филолошки факултет, група Англиски јазик и книжевност во Скопје. Две години студираше и на Вишата геодетска школа во Белград ако студент, замина во Канада, каде што остана четири години. Во Торонто се школуваше во Интернационалниот институт за англиски јазик и литература „Раерсон”. Извесен период работеше како геодет и пројави активност во македонската колонија во Торонто. Еден мандат во 1978 година беше генерален секретар на Црковната управа при Македонската православна црква „Св. Климент Охридски” во Торонто. П...

ONE HUNDRED AND TWENTY YEARS SINCE MACEDONIA'S PARTITION (21) - By Slave Nikolovski - Katin

ONE HUNDRED AND TWENTY YEARS SINCE MACEDONIA'S PARTITION (21)      PART OF THE BOOK   “SELECTED PAPERS FOR MACEDONIA” BY SLAVÉ KATIN In the history it is noted that the Macedonian people from the Aegean part of Macedonia, together with all its ethnic brethren from Macedonia in 1903 rose to a rebellion to fight for their freedom and an independent Macedonian state. Only ten years later Macedonia was brutally attacked, occupied and divided from its neighbors Greece, Serbia and Bulgaria, and later from Albania; division confirmed by the European great powers, of August 10, 1913, with the Treaty of Bucharest. It is known that the Macedonians existed in 1912 and in 1913. In fact, the whole world knew that the Macedonians existed even before, since read about them in history books and other information media. The whole world read about the Ilinden Uprising of 1903 and how the Macedonian people are trying to get rid of the yoke. Today we have hundreds of newspaper clip...